Tumescente anaesthesie is het verdoven van een gebied door het subcutaan inspuiten van een grote hoeveelheid, verdunde lidocaïne oplossing. Meestal met een pomp. Er circuleren meerdere verschillende recepten voor de vloeistof. Meestal 1000 mg (of 500 mg) lidocaïne per liter, 0.5 mg (of 1 mg) adrenaline (epinefrine) per liter en 10 mEq (10 ml) natriumbicarbonaat per liter. Tumescente anesthesie wordt o.a. gebruikt bij liposuctie, bij hidradenitis suppurativa chirurgie en bij endoveneuze ablatie van de vena saphena magna. Bij liposuctie worden aanzienlijk hogere doseringen lidocaïne gebruikt dan het gestelde maximum van 7 mg/kg (circa 500 mg voor een volwassene van 70 kilo). Gemiddeld rond de 33 mg/kg met maxima van 55 mg/kg. Het is niet ongebruikelijk dat tussen de 5000 en 10.000 ml tumescente vloeistof met 400 mg lidocaïne per 1000 ml in het subcutane vetweefsel wordt gespoten.



lidocaïne 1000 mg in circa 1000 ml = 1 mg/ml (0.1%) in de eindoplossing
adrenaline (0.05% = 5 microg/ml) 500 microg in circa 1000 ml = 0.5 microg/ml (0.005%) in de eindoplossing
natriumwaterstofcarbonaat 0,084% (1.4% is isotoon) in de eindoplossing



lidocaïne 500 mg in circa 1000 ml = 0.5 mg/ml (0.05%) in de eindoplossing
adrenaline 1 mg in circa 1000 ml = 1 microg/ml (0.01%) in de eindoplossing
natriumwaterstofcarbonaat 0,084% (1.4% is isotoon)



Bron: Afdeling dermatologie UMCG Groningen (print bereidingsvoorschrift)
lidocaïne 500 mg in circa 500 ml = 1 mg/ml (0.1%) in de eindoplossing
adrenaline (0.05% = 5 microg/ml) 250 microg in circa 500 ml = 0.5 microg/ml (0.005%) in de eindoplossing
natriumwaterstofcarbonaat 0,084% (1.4% is isotoon)

Van deze oplossing kan de gehele 500 ml worden gebruikt, dan nog wordt het veilige maximum van 500 mg lidocaïne niet overschreden.
Het inspuiten van een groot volume kan soms pijnlijk zijn, als alternatief kan de concentratie lidocaïne worden verdubbeld. In dat geval proberen niet meer dan 250 ml te gebruiken.
Als voor hetzelfde gebied de standaard ampullen xylocaïne 2% met adrenaline worden gebruikt dan zouden er maximaal 14 ampullen van 1.8 ml mogen worden gebruikt (14 x 1.8 ml = 25.2 ml x 20 = 504 mg. In de praktijk worden voor een groot gebied vaak meer ampullen gebruikt, tot 30-40 per ingreep (1000-1400 mg) zonder dat problemen optreden. Maar het toepassen van tumescente anesthesie is veiliger. Voor een goede werking moet er veel worden ingespoten, de huid moet bol staan (tumescent) en er moet lang genoeg gewacht worden (minimaal 10 minuten).



lidocaïne 400 mg in circa 500 ml = 0.8 mg/ml (0.08%) in de eindoplossing



lidocaïne 400 mg in circa 500 ml = 0.8 mg/ml (0.08%) in de eindoplossing
adrenaline (0.05% = 5 microg/ml) = 0.4 microg/ml (0.004%) in de eindoplossing


Lidocaine / adrenaline preparaten
De 1.8 ml dental xylocaine ampullen bevatten meestal lidocaïne 20 mg/ml, adrenaline 12,5 microg/ml (1:80.000).
Flacons met lidocaïne / adrenaline combinaties zijn verkrijgbaar in verschillende sterkten (lidocaïne 1% of 2%, adrenaline 10 microg/ml (1:100.000) of 50 microg/ml (1:50.000).
Als er zowel 1% als 2% lidocaïne ampullen in voorraad zijn, let dan goed op welke gebruikt worden. Verwissselingen met overdosis tot gevolg zijn voorgekomen bij liposuctie.

Natrium bicarbonaat (natrium waterstofcarbonaat)
Natrium waterstofcarbonaat is verkrijgbaar in verschillende sterktes: 1.4% (isotoon, 166.7 mmol/l), 4.2% (500 mmol/l) of 8.4% (1000 mmol/l) 100 ml of 500 ml. Natrium waterstofcarbonaat (sodium bicarbonate, NaHCO3, CAS registry number 144-55-8) 8.4 % (84 mg/mL) w/v injection wordt het meest gebruikt voor het bereiden van tumescentie oplossing. Het molecuulgewicht is 84.01. Per ml bevat de oplossing 84.0 mg natrium bicarbonaat, overeenkomend met 23.0 mg (1 mmol, 1 mEq) natrium en 61.0 mg (1 mmol, 1 mEq) bicarbonaat. Dus 1 ml = 1 mEq (1 mmol).





Author(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatologist, Amsterdam UMC.