|
NIKKEL ALLERGIE |
 |
U BENT ALLERGISCH VOOR NIKKEL. WAT NU
?
Uw dermatoloog heeft aangetoond dat
u allergisch bent voor nikkel (sulfaat). Wanneer u hiermee
in aanraking komt, kan dat aanleiding geven tot het
ontstaan of verergeren van eczeem. Het is dus van groot
belang dat u probeert om contact met nikkel zoveel mogelijk
te vermijden. Deze folder kan u daarbij behulpzaam zijn.
Deze folder kan u daarbij behulpzaam zijn. Voor meer
informatie over contactallergie, zie de folder
allergisch
contacteczeem.
WAT IS NIKKEL
?
Nikkel is een metaal dat in kleine
hoeveelheden in de gehele aardbodem voorkomt. Op sommige
plaatsen is de concentratie zo hoog, dat het loont om
dit metaal door middel van mijnbouw te winnen. Nikkel
wordt in grote hoeveelheden gebruikt door de metaalindustrie,
onder andere voor het harden van staal en andere metalen,
en in bescherm- en glanslagen op metalen voorwerpen.
IN WELKE PRODUCTEN KOMT NIKKEL VOOR
?
Nikkel kan in minimale hoeveelheden
overal worden aangetroffen: zelfs in onze dagelijkse
voeding en in ons bloed zitten zeer lage concentraties
nikkel. Deze ‘natuurlijk’ voorkomende kleine hoeveelheden
spelen zeer zelden een rol voor de gezondheid.
Van
belang voor allergische patiënten zijn die producten
waarin nikkel in grotere hoeveelheden is verwerkt: metalen
sieraden (kettingen, oorbellen), sommige munten, vloeistoffen
gebruikt voor het galvaniseren, sommige metalen gereedschappen,
scharen. Ook metalen knopen en haakjes aan kleding (spijkerbroek
!) en ondergoed bevatten vaak veel nikkel. Uit hoogwaardige
gouden of zilveren sieraden en tandvullingen komt meestal
geen nikkel vrij.
IN WELKE BEROEPEN
SPEELT ALLERGIE VOOR NIKKEL EEN ROL ?
Nikkelallergie is uiteraard een probleem bij personen
die werken in galvaniseerbedrijven waar met nikkeloplossingen
wordt gewerkt. Nikkel kan ook een rol spelen bij gewone
huishoudelijke bezigheden, en is dus niet uitsluitend
een typisch ‘beroepsallergeen’. Verder kan nikkelallergie
een probleem zijn bij beroepen waarin veel contact is
met metalen voorwerpen. Let wel, in al deze gevallen
gaat het erom hoeveel nikkel er uit de metalen ‘weglekt’;
een grote hoeveelheid nikkel die stevig in het metaal
vast blijft zitten veroorzaakt geen allergische problemen!
Zo is er bijvoorbeeld meestal geen risico bij keukenpersoneel
dat met bestek, spoelbakken en dergelijke in aanraking
komt, of bij het werken met metalen scharen in kapsalons.
Hoewel de Euro-munten ook nikkel bevatten, blijkt in
de praktijk dat allergische personen die veel met munten
omgaan (bijvoorbeeld caissières) hierdoor geen huidproblemen
krijgen.
HOE ZIET ALLERGISCH CONTACTECZEEM
DOOR NIKKEL ER UIT ?
Allergisch contacteczeem
door nikkel veroorzaakt een rode jeukende uitslag op
plaatsen waar contact is of was met nikkel-bevattende
voorwerpen. Soms zijn er ook blaasjes te zien, of wordt
de aandoening nattend. Vaak gaat de aangedane huid na
enige tijd schilferen. Kenmerkend is een rode uitslag
onder een (goedkoop) metalen kettinkje, of een nattende
uitslag die ontstaat rond de gaatjes voor de oorbellen.
Eczeem van de handen kan door contact met nikkel ontstaan,
maar meestal spelen bij handeczeem verschillende andere
factoren mede een rol (zie de volgende paragrafen).
Ook kan het contacteczeem op andere plaatsen voorkomen;
soms ontstaat door wrijven in de ogen een uitslag aan
de oogleden.
WORDT MIJN ECZEEM GEHEEL
VEROORZAAKT DOOR CONTACT MET NIKKEL ?
Het is inderdaad mogelijk dat uw eczeem geheel veroorzaakt
wordt door contact met nikkel. Toch komt het regelmatig
voor dat eczeem blijft bestaan of alleen maar iets beter
wordt wanneer u contact met nikkel-bevattende voorwerpen
goed vermijdt. Dat komt omdat eczeem vaak meerdere oorzaken
heeft. Naast allergie kan irritatie meespelen, bijvoorbeeld
door contact met water, zeep, afwasmiddelen en dergelijke,
of door de kou. Daarnaast kan eczeem ontstaan als uiting
van een erfelijk bepaalde aanleg tot eczeem, astma of
hooikoorts. Het is altijd zinvol om nikkel zo goed mogelijk
te vermijden, maar dat zal dus helaas niet altijd tot
volledige genezing van uw huid leiden!
HOE KUNNEN ALLERGISCHE REACTIES VOORKOMEN WORDEN
?
Het vermijden van alle contact met
nikkel zou het simpele advies moeten zijn, maar in de
praktijk blijkt dit niet altijd even gemakkelijk. Nikkel
komt immers overal in onze omgeving voor.
Zoals reeds
eerder werd opgemerkt: het gaat erom hoeveel nikkel
er vrijkomt uit de metalen voorwerpen, waar u mee in
aanraking komt. Ook is het van belang hoe het huidcontact
is met de nikkel-bevattende voorwerpen: kortdurend op
een droge intacte huid, of langdurig op een huid die
nat is door zeepwater of zweet. Het kortdurend vasthouden
van munten terwijl de huid van de handen niet beschadigd
of ontstoken is, zal zelden problemen geven. Ook zijn
metalen deurkrukken en dergelijke zelden van belang
voor uw eczeem. Anderzijds kan zweet een metalen knoopje
enigszins aantasten (corrosie), waardoor er voldoende
nikkel uit het metaal vrijkomt om op de contactplaats
een allergisch contacteczeem te veroorzaken. Vooral
bij transpiratie geeft kleding onvoldoende bescherming
tegen nikkel: een stuk hemd beschermt niet tegen de
knoop van de spijkerbroek en het textiel van de broekzak
beschermt onvoldoende tegen nikkelen sleutels in de
broekzak.
ZIJN ER ANDERE STOFFEN
DIE IK MOET VERMIJDEN ?
In principe
kunt u alle producten waar geen nikkel in zit verdragen.
In de praktijk blijkt echter dat nikkelallergie vaak
samengaat met een allergie voor andere metalen zoals
kobalt. Dit kan dus bij u ook het geval zijn. Wanneer
u inderdaad ook allergisch bent voor andere metalen
zult u van uw dermatoloog hierover aparte folders ontvangen.
HOE WEET IK WELKE PRODUCTEN VEILIG ZIJN
?
In de praktijk gaat het er vooral
om alert te zijn op de metalen voorwerpen waar u mee
omgaat. De kwaliteit (hardheid) van deze voorwerpen
is daarbij van belang. Harde roestvrijstalen voorwerpen
(bijvoorbeeld bestek) zijn meestal veilig, terwijl zacht-metalen
‘glimmende’ voorwerpen verdacht kunnen zijn. Voordat
u sieraden aanschaft, informeer altijd naar de samenstelling
en kwaliteit van het product: hoogwaardig goud of zilver
is in principe veilig. Sedert enige jaren eist de Europese
wetgeving dat alle metalen voorwerpen die langdurig
met de huid in contact komen (knopen, sieraden) bijna
geen nikkel afgeven. Er zijn testvloeistoffen in de
handel waarmee op aanwezigheid van nikkel kan worden
getest, wattenstaafjes met vloeistof die roze kleurt
bij contact met nikkel. Hiermee kan de hele omgeving
worden getest.
 |
|
test op nikkel |
Gebruiksvoorwerpen waaruit nikkel kan
vrijkomen zijn onder meer:
BH-gespen en
BH-cup beugel
Corsethaakjes
Ritssluiting
Jarretelles
Drukknopen
Spijkerbroekknopen
Schoen- en riemgespen
Steunzolen
Metalen brilmontuur
Horloge (gesp en
knopjes)
Metalen delen van pennen
Vingerhoed
Scharen
Brei- en haakpennen
Stofzuiger
Krulspelden
Blaasinstrumenten
Gereedschap
OVERIGE NUTTIGE INFORMATIE
Veel mensen
die eczeem van de handen hebben, zijn allergisch voor
nikkel. Vaak speelt deze allergie voor nikkel slechts
een ondergeschikte rol; het is bijvoorbeeld mogelijk
dat de nikkelallergie pas is ontstaan nadat het handeczeem
was begonnen. Ook zijn er personen met een nikkelallergie
zonder dat ze daar last van hebben. Tegenwoordig komt
nikkelallergie vooral voor bij vrouwen; waarschijnlijk
wordt dit veroorzaakt door het maken van de gaatjes
voor de oorbellen en het dragen van goedkope oorsieraden.
Een metalen heupprothese, die is ingebracht om het heupgewricht
te vervangen, kan ook nikkel bevatten, maar geeft vrijwel
nooit problemen bij personen die allergisch zijn voor
nikkel. Amalgaam vullingen (die geen nikkel bevatten)
kan de tandarts bij u zonder bezwaar aanbrengen.
|
