|
CHROMAAT ALLERGIE (CHROOM ALLERGIE) |
 |
U BENT ALLERGISCH VOOR CHROMAAT. WAT
NU?
Bij u is vastgesteld dat u allergisch
bent voor chromaat (chroomverbindingen). Wanneer u in
aanraking komt met deze stof kan dat een eczeem veroorzaken.
Of een reeds bestaand eczeem kan er door verergeren.
Het is dus belangrijk dat u probeert om contact met
chromaat zoveel mogelijk te vermijden. Voor meer informatie
over contactallergie, zie de folder
allergisch
contacteczeem.
WAT IS CHROMAAT?
Chromaat is een zoutverbinding van het metaal chroom
(Chromium). Chroom zelf veroorzaakt geen huidproblemen.
IN WELKE PRODUCTEN KOMT CHROMAAT VOOR?
Chroom (Chromium) is een metaal. Het wordt vanwege
zijn goede bescherming tegen roest vaak verwerkt in
roestvrij staal, in staalverbindingen zoals chroom-vanadium
en als beschermlaag op metalen (verchroomd staal, verchroomde
kranen en deurklinken). In die vorm is chroom onoplosbaar
en kan geen contactallergie veroorzaken.
Maar
chroom komt ook voor in andere vormen, bijvoorbeeld
als chroomzouten zoals chroom(III)sulfaat, dat gebruikt
wordt voor het looien van leer. Of als lood(II)chromaat,
een geel pigment dat gebruikt wordt in verf. Deze chroomverbindingen
(chromaten) kunnen wel contacteczeem veroorzaken. In
chemische laboratoria wordt kaliumdichromaat gebruikt,
o.a. om laboratorium glaswerk mee te reinigen. Ook in
cement kan een kleine hoeveelheid chroom zitten. In
cement zit chroom-6, dit is een schadelijke chroomverbinding
die naast contacteczeem ook longkanker kan veroorzaken
na langdurige blootstelling in grote hoeveelheden. Chroom-6
verbindingen zaten vroeger ook in grondverf, maar die
toepassing is sinds jaren verboden binnen de EU. Bij
het schuren van oude grondverflagen kan chroom-6 nog
vrijkomen, dit speelde onder andere bij het onderhoud
van militair materieel bij defensie en oudere treinstellen
bij de NS. In cement mag maximaal 0.0002% chroom-6 zitten.
Het oplosbare chroom-6 in cement kan worden omgezet
in onoplosbaar chroom-3 door het toevoegen van een reductiemiddel
aan het cement. Dit reductiemiddel is echter beperkt
houdbaar. Daarom moet men bij het kopen van cement goed
letten op de houdbaarheidsdatum. Met name bij cement
dat in bouwmarkten wordt verkocht is de houdbaarheidsdatum
soms verstreken.
Chroomverbindingen komen ook voor
in aarde, in water, in planten, in het voedsel, en in
uw eigen lichaam. De hoeveelheden chroom in voeding
zijn minimaal en veroorzaken geen allergische reacties.
In de praktijk zijn vooral contact met cement en leren
schoenen belangrijke oorzaken van contacteczeem door
chroom. Leer is meestal met chromaat gelooid en bij
contactallergie voor chromaat kunnen leren schoenen
contacteczeem veroorzaken, vooral in de zomer als door
zweten het chroom vrijkomt uit het leer. Ook het zitten
op een leren bank of het dragen van leren kleding kan
contacteczeem veroorzaken.
IN WELKE
BEROEPEN SPEELT ALLERGIE VOOR CHROMAAT EEN ROL?
In de volgende bedrijfstakken kan chromaat een rol
spelen:
- Bouw (chromaat in cement en in reparatie-
en opvulmaterialen; stucadoorwerk)
- Metaalverwerkende
industrie (bij lassen kan chromaat vrij komen; in gebruikte
koelvloeistof kan chromaat aanwezig zijn)
- Verfindustrie
(chromaat als antiroestmiddel in grondverf; chromaat
in verfpigmenten: chroomgeel, chroomrood (oranje), chroomgroen)
- Autospuiterij
- Drukkerij (in coatings van offset
platen en in gekleurde drukinkten)
- Galvanische
industrie, voornamelijk in chroomzout-oplossingen voor
galvanisatie (verchromen van voorwerpen) en bij verschillende
methoden voor de behandeling van metaal oppervlakken.
- Grafische industrie (lithografie)
- Fotografische
laboratoria (in kleurontwikkelaars en fixeermiddelen).
- Brouwerijen in “brine”, een toevoeging aan gistingsrestanten.
- Leerlooierij (in de twee baden looi procedure).
- Textielindustrie (in impregnerings- en beitsmiddelen
voor het bedrukken en verven van donkere wol (blauw
en zwart).
- Glasindustrie (verven en kleuren van
glas en porselein).
WELKE PRODUCTEN
KUNNEN CONTACTECZEEM VEROORZAKEN BIJ EEN CHROOMALLERGIE?
- Cement, bakstenen en klinkers.
- Leer
in bijvoorbeeld schoenen, riemen en horlogebandjes.
- Schoensmeer.
- As, vooral van luciferkoppen en
van houtskool (barbecue).
- Papiergeld.
- Geïmpregneerd
en/of gekleurde textielstoffen (door het vochtig worden
kan niet uitgewassen dichromaat met de huid in aanraking
komen).
- Emailleren (verschillende kleurstoffen
zijn opgebouwd uit chroomverbindingen).
- Pottenbakken
(chromaten komen 'natuurlijk' voor en kunnen als toevoeging
gebruikt zijn voor de kleurechtheid van de klei.
- Slijpmiddel (als roestwerend middel in slijpvloeistof).
- Koelvloeistof.
- Beits.
- Kleurstof in verf
(zoals waterverf, olieverf, glasverf en textielverf.
De kleuren rood, geel, zeeblauw, groen en oranje kunnen
als kleurbasis uit chroomverbindingen zijn opgebouwd).
- Kleurkrijt, kleurpotlood en glaspotlood.
- Gekleurde
kunstbloemen en gekleurde kaarsen.
- Afwas-en afbijtmiddelen
die fosfaathoudend zijn.
- Wasmiddelen.
- staal.
- Geïmpregneerd hout.
HOE ZIET ALLERGISCH
CONTACTECZEEM DOOR CHROMAAT ER UIT?
Bij allergisch contacteczeem door chromaat worden roodheid,
blaasjes en schilfers gezien op de plaats van het contact
met chromaat. Bijvoorbeeld op de voetruggen wanneer
er een contactallergie voor chromaat in schoenleer bestaat.
Bij chronische blootstelling aan chromaat, zoals bij
cementeczeem, ontstaat vaak een verdikking van de huid
van de handen met schilfers en kloven. De huidafwijkingen
jeuken en kunnen door kloven zeer pijnlijk zijn. Het
eczeem kan uitbreiden naar andere plekken op het lichaam.
 |
 |
|
chroom allergie (leer) |
chroom allergie (leer) |
WORDT MIJN ECZEEM GEHEEL VEROORZAAKT
DOOR CONTACT MET CHROMAAT?
Het is inderdaad
mogelijk dat uw eczeem geheel veroorzaakt wordt door
contact met chromaat. Toch komt het regelmatig voor
dat eczeem blijft bestaan of alleen maar iets beter
wordt wanneer u contact met deze stof goed vermijdt.
Dat komt omdat eczeem vaak meerdere oorzaken heeft.
Naast allergie speelt vrijwel altijd, met name bij handeczemen,
irritatie mee, bijvoorbeeld door contact met water,
zeep, afwasmiddelen en dergelijke, door wrijving, of
door kou. Daarnaast kan eczeem ontstaan door een erfelijke
bepaalde aanleg voor eczeem. Het is altijd zinvol om
chromaat zo goed mogelijk te vermijden, maar dat zal
dus helaas niet altijd tot volledige genezing van uw
huid leiden! Ook verandering van beroep leidt niet altijd
tot genezing omdat vaak meerdere factoren een rol spelen.
HOE KUNNEN ALLERGISCHE REACTIES VOORKOMEN
WORDEN?
In principe zou het vermijden
van elk contact met chromaat de oplossing zijn; dit
is echter zeer moeilijk. Het gebruik van beschermende
barrièrecrèmes helpt meestal niet of onvoldoende. Het
dragen van handschoenen beschermt de huid niet altijd
en bovendien ontstaat onder een handschoen transpiratie,
waardoor weer irritatie van de huid kan optreden. Bij
een contacteczeem door chromaat in het leer van uw schoenen
kan uw huidarts een advies geven over chromaatvrij leren
schoeisel. In een aantal gevallen is het niet meer dragen
van het eczeem veroorzakende schoeisel, sokken dragen
en het bestrijden van de transpiratie van de voeten
afdoende. Vooral in de zomer kunt u beter niet met blote
voeten in leren schoenen lopen, omdat door transpiratie
chromaat vrijkomt uit het leer.
ZIJN
ER ANDERE STOFFEN DIE IK MOET VERMIJDEN?
Chromaatallergie kan gepaard gaan met allergie
voor andere metalen, zoals nikkel en kobalt. Hierover
kunt u meer lezen in de informatiefolders over nikkel
en kobalt.
HOE WEET IK WELKE PRODUCTEN
VEILIG ZIJN?
Heel veel metalen voorwerpen
zijn met chromaat verhard. Deze metalen voorwerpen geven
geen problemen omdat chromaat er niet uit vrij komt.
Leren voorwerpen die direct op de huid gedragen worden
kunnen wel problemen geven, zoals leren horlogebandjes,
leren riemen, leren kragen, leren schoenen en leren
handschoenen. Ze veroorzaken vooral bij zweten problemen.
OVERIGE NUTTIGE INFORMATIE
Eczeem van handen door cement is berucht
om zijn hardnekkigheid. Werkverandering leidt meestal
niet tot genezing van het handeczeem. Omscholing is
vaak niet zinvol. Handschoenen dragen is meestal ook
geen afdoende oplossing. Het is verstandig om de handen
goed in te vetten met een simpele basiszalf zoals bijvoorbeeld
vaseline, geen agressieve zepen te gebruiken en situaties
met een hoge chromaatbelasting zoals metselen en stucadoren
aan collega’s over te laten. Niet zelden ontstaat ‘harding’
of gewenning. Hiermee wordt bedoeld dat de huid van
de handen dikker wordt, zodat minder chromaat kan binnendringen.
Hierdoor kan het eczeem een stuk verbeteren.
Mensen
die allergisch zijn voor chromaat kunnen zonder problemen
een metalen heup- of knieprothese krijgen. Chromaatallergie
speelt vrijwel nooit een rol bij eventuele afstotingsreacties.
Tandheelkundige frames of orthodontische apparatuur
geven ook geen problemen bij chromaatallergie.
|
